ZHL
in beweging

In september 2026 is ZHL in Beweging gestart met de eerste groep jongeren binnen het gecombineerde programma van daghulp en onderwijs. De pilot is gestart met 16 jongeren met uiteenlopende achtergronden en complexe ondersteuningsbehoeften. Het betreft jongeren met een forensische achtergrond, jongeren vanuit de jeugdbescherming en jongeren die zijn aangemeld via het wijkteam. Een deel van deze jongeren is afkomstig uit detentie, heeft langdurig geen onderwijs gevolgd of vertoont dusdanige gedragsproblematiek dat deelname aan het reguliere onderwijs niet of onvoldoende mogelijk is.

Samen met het Albeda College is Zorg Hoop Liefde gestart met het ontwikkelen en uitvoeren van een geïntegreerd programma waarin onderwijs, begeleiding en gedragsontwikkeling samenkomen. De pilot bevindt zich nog in de opstart- en ontwikkelfase, waarbij de eerste praktijkervaringen belangrijke inzichten opleveren over wat deze doelgroep nodig heeft om opnieuw tot leren en ontwikkelen te komen.

Uit de eerste observaties blijkt dat het begeleiden van deze jongeren vraagt om specifieke deskundigheid, intensieve betrokkenheid en een flexibele werkwijze. Pedagogische sensitiviteit, forensische deskundigheid, liefdevol begrenzen, de-escalerend handelen en inzicht in groepsdynamiek zijn hierbij essentieel. Daarnaast vraagt het werken met deze doelgroep om creativiteit, volharding, betrouwbaarheid en het vermogen om voortdurend aan te sluiten bij de individuele behoeften en omstandigheden van jongeren.

Een belangrijke eerste constatering is dat daghulp voor veel van deze jongeren een noodzakelijke ondersteunende basis vormt om onderwijsdeelname mogelijk te maken. Veel jongeren beschikken bij de start nog niet over voldoende motivatie, structuur of vaardigheden om zelfstandig en consequent deel te nemen aan onderwijs. Intensieve begeleiding, waaronder het ophalen en thuisbrengen van jongeren, is daarom vooral in de opstartfase van groot belang. Vanuit deze ondersteuning kan vervolgens stapsgewijs worden gewerkt aan zelfstandigheid en eigen verantwoordelijkheid.

Daarnaast blijkt dat forensische scherpte structureel onderdeel moet zijn van de dagelijkse werkwijze. Onderlinge spanningen, negatieve groepsinvloeden, agressie en mogelijke delictgerelateerde risico's kunnen direct invloed hebben op het functioneren binnen de groep en de onderwijsklas. Dit vraagt van begeleiders dat zij voortdurend alert zijn, gedrag kunnen signaleren en duiden en waar nodig snel en de-escalerend handelen.

Tegelijkertijd laten de eerste ervaringen zien dat ontwikkeling bij deze doelgroep niet altijd volgens een vast programma verloopt. Jongeren hebben ruimte nodig om fouten te maken, opnieuw te beginnen en kleine succeservaringen op te doen. Dit vraagt om een combinatie van flexibiliteit en duidelijke, voorspelbare grenzen. Relationeel werken vormt hierbij de basis: door dichtbij jongeren te staan, vertrouwen op te bouwen en hen ook bij weerstand of terugval te blijven ondersteunen, ontstaat ruimte voor gedragsverandering en persoonlijke ontwikkeling.

Een van de belangrijkste inzichten uit de pilot is dat onderwijs en zorg niet los van elkaar kunnen worden gezien. De samenwerking tussen de begeleiders van ZHL en de onderwijsdocent van het Albeda College is hierin essentieel. Dagelijkse afstemming, een gezamenlijke pedagogische aanpak en het benutten van elkaars deskundigheid zijn noodzakelijk om goed te kunnen inspelen op de behoeften van jongeren. Waar de docent zich richt op de onderwijsinhoud en leerontwikkeling, biedt de begeleider ondersteuning bij gedrag, motivatie, groepsdynamiek en veiligheid.

De pilot laat bovendien zien dat juist de flexibiliteit binnen deze geïntegreerde aanpak van grote meerwaarde is. Binnen reguliere onderwijssettings is niet altijd voldoende ruimte om intensief in te spelen op de complexe zorgbehoeften van deze jongeren. Binnen ZHL in Beweging kan het programma worden aangepast wanneer spanning, persoonlijke problematiek of gedragsproblemen daarom vragen, zonder de onderwijs- en ontwikkeldoelen uit het oog te verliezen. Soms betekent dit dat eerst aandacht nodig is voor emotieregulatie, veiligheid of motivatie voordat een jongere weer tot leren kan komen.

De eerste ervaringen onderstrepen daarmee het belang van een aanpak waarin niet uitsluitend wordt gekeken naar wat een jongere moet leren, maar vooral ook naar wat een jongere nodig heeft om überhaupt tot leren te kunnen komen.

ZHL in Beweging wordt samen met het Albeda College verder doorontwikkeld op basis van deze praktijkervaringen. De komende periode zal worden benut om de samenwerking, werkwijze en begeleiding verder vorm te geven en de ontwikkeling van jongeren systematisch te volgen.

De voorlopige conclusie is dat de combinatie van intensieve daghulp, onderwijs, forensische deskundigheid en een flexibele, relationele begeleidingsaanpak belangrijke voorwaarden biedt om deze kwetsbare doelgroep opnieuw perspectief te geven op onderwijs, persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke participatie.